Cải cách thủ tục hành chính ở Bắc Ninh trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương 2 cấp

Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong tiến trình đổi mới hệ thống hành chính nhà nước ở Việt Nam nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, tăng cường tính minh bạch và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân và doanh nghiệp.

Năm 2025, UBND tỉnh Bắc Ninh triển khai đồng bộ các nhiệm vụ cải cách, kiểm soát TTHC; thực hiện cơ chế một cửa, một cửa liên thông gắn với chuyển đổi số, ban hành Đề án 06 và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Cải cách TTHC tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Trong bối cảnh bộ máy hành chính đang được tổ chức lại theo hướng chính quyền địa phương hai cấp, mô hình tinh gọn, giảm trung gian, tăng tính tự chủ, liên thông và trách nhiệm giải trình yêu cầu cải cách thủ tục hành chính càng trở nên cấp thiết. Việc tinh giản đầu mối cấp huyện, điều chỉnh phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn giữa hai cấp chính quyền đòi hỏi xây dựng một hệ thống thủ tục hành chính đơn giản, thống nhất và vận hành chủ yếu trên nền tảng số.

Từ ngày 01/7/2025 đến nay, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành 84 quyết định công bố 1.011 TTHC; toàn tỉnh hiện có 2.191 TTHC, trong đó trên 99% được cung cấp dịch vụ công trực tuyến. Công tác rà soát, đơn giản hóa TTHC được đẩy mạnh, phấn đấu giảm tối thiểu 30% thời gian, chi phí thực hiện trong năm 2025; tỉnh đã công bố 397 TTHC nội bộ và triển khai đơn giản hóa quy trình giải quyết. Cơ chế một cửa, một cửa liên thông được thực hiện đồng bộ ở cả cấp tỉnh và cấp xã; 100% TTHC được giải quyết theo cơ chế này, hệ thống Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp hoạt động ổn định, hiệu quả. Từ ngày 01/7/2025 đến 14/12/2025, toàn tỉnh tiếp nhận trên 466 nghìn hồ sơ, trên 90% hồ sơ trực tuyến; tỷ lệ giải quyết đúng hạn, trước hạn đạt trên 98%. Công tác số hóa hồ sơ, kết quả giải quyết TTHC đạt trên 95%; 100% TTHC cấp tỉnh, cấp xã đã được cấu hình quy trình điện tử. Nhờ đó, Bắc Ninh tiếp tục dẫn đầu cả nước về Bộ Chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp theo Quyết định số 766/QĐ-TTg, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn và mức độ hài lòng của người dân đạt rất cao.

Bên cạnh kết quả đạt được, còn một số tồn tại, hạn chế trong công tác công bố, cập nhật TTHC; việc kết nối, liên thông dữ liệu giữa các hệ thống chuyên ngành và khó khăn trong thực hiện TTHC trực tuyến đối với một bộ phận người dân. Việc ứng dụng công nghệ AI trong cải cách thủ tục hành chính chưa được triển khai mạnh mẽ…

Từ những tồn tại hạn chế trên cho thấy, yêu cầu cải cách thủ tục hành chính trong bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp không chỉ là tinh gọn quy trình mà là tái thiết lập mô hình vận hành của toàn bộ hệ thống hành chính địa phương theo hướng số hóa, tự động hóa và liên thông dữ liệu, điều này không chỉ giúp giảm tải công việc, rút ngắn chu trình phục vụ mà còn hỗ trợ chính quyền hai cấp ra quyết định nhanh, chính xác và dựa trên dữ liệu. Việc triển khai ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là ứng dụng công nghệ AI vào cải cách thủ tục hành chính cần được định hướng bởi một hệ thống giải pháp tổng thể, mang tính chiến lược và dài hạn. Theo đó, một số giải pháp tập trung theo hướng sau:

Một là, tập trung ưu tiên kinh phí đầu tư, nâng cấp trang thiết bị, máy móc, máy tính hiện đại và bảo đảm đường truyền phục vụ hiệu quả công tác giải quyết TTHC. Hoàn thành việc áp dụng đồng bộ bộ nhận diện tại bộ phận một cửa các cấp: Logo, biển hiệu và đồng phục tại bộ phận một cửa các cấp. Tiếp tục đơn giản hóa tối đa các thủ tục thuộc thẩm quyền của tỉnh, xây dựng giao diện thân thiện để người dân có thể chủ động thực hiện thủ tục tại nhà.

Hai là, tiếp tục triển khai thực hiện thường xuyên việc chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin vào giải quyết nhiệm vụ chuyên môn. Thực hiện có hiệu quả chương trình CCHC gắn liền với việc xây dựng chính quyền điện tử và cung cấp dịch vụ công trực tuyến ở mức độ toàn trình trong các lĩnh vực. Thường xuyên rà soát, cập nhật, niêm yết công khai TTHC theo quy định; nâng cao chất lượng giải quyết TTHC thuộc thẩm quyền giải quyết của các cấp thông qua cơ chế một cửa, một cửa liên thông; hạn chế đến mức thấp nhất hồ sơ trễ hạn, phải xin lỗi.

Ba là, tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI trong giải quyết thủ tục hành chính. AI – với khả năng phân tích dữ liệu lớn tự học và đưa ra gợi ý quyết định, được coi là nền tảng quan trọng giúp chính quyền hai cấp thực hiện chức năng quản lý theo hướng tập trung – thông minh – phi giấy tờ, thay thế mô hình vận hành dựa trên các quy trình thủ công, phân tán và phụ thuộc nhiều vào số lượng công chức. Chuyển đổi số và AI giúp địa phương rút ngắn khoảng cách năng lực giữa các đơn vị, chuẩn hóa quy trình, nâng cao tính liên thông dọc – ngang và giảm sự chồng chéo trong phân cấp quản lý. Bên cạnh đó, hỗ trợ các địa phương, đặc biệt là cấp xã, phường đưa AI vào các Trung tâm Phục vụ hành chính công toàn tỉnh theo hướng “mở rộng các điểm AI toàn trình”, nhất là những nơi có đông dân, nhiều thủ tục hành chính. Tiến tới ứng dụng trợ lý ảo (chatbot, giao tiếp giọng nói) để hỗ trợ người dân khai thác dịch vụ online dễ dàng, thậm chí chỉ bằng giọng nói, rút ngắn thời gian và tăng mức độ thân thiện.

Bốn là, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức – đây được xem là giải pháp mang tính quyết định. Việc ứng dụng công nghệ số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI đòi hỏi cán bộ, công chức không chỉ thành thạo kỹ năng nghiệp vụ mà còn phải có khả năng hiểu và vận hành các hệ thống thông minh. Công tác đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng khai thác dữ liệu và tư duy quản trị số phải được đổi mới mạnh mẽ, có lộ trình dài hạn và được thiết kế phù hợp với đặc thù của từng cấp chính quyền. Tăng cường mở các lớp tập huấn, bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ công tác cải cách hành chính trong bối cảnh ứng dụng công nghệ số. Đặc biệt, nhấn mạnh việc xây dựng phong cách, thái độ phục vụ chuẩn mực, thân thiện, trách nhiệm của cán bộ, công chức, coi đây là yếu tố then chốt để giữ vững và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp, xứng đáng là “bộ mặt của chính quyền”.

Có thể khẳng định, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo AI vào giải quyết dịch vụ hành chính công không chỉ giúp giảm tải công việc, rút ngắn thời gian xử lý, mà còn là bước tiến lớn trong cải cách hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại, hiệu lực, hiệu quả. Đây cũng là minh chứng sinh động cho tinh thần đổi mới, sáng tạo, chủ động hội nhập của tỉnh Bắc Ninh trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Mẫn Liên