Ngày 28/7/2021, Ban Chấp hành Trung ương ban hành Quy định số 22-QĐ/TW về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng. Quy định này gồm 7 Chương, 36 Điều; có nhiều điểm mới cả về bố cục văn bản và nội dung, một số điểm mới nổi bật như:
Về nguyên tắc thi hành kỷ luật trong Đảng, (Điều 9), quy định rõ hơn về việc xét công nhận đảng viên chính thức đối với đảng viên bị xử lý kỷ luật: “Đảng viên dự bị vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật thì kỷ luật khiển trách hoặc cảnh cáo, khi hết thời hạn dự bị, chi bộ vẫn tiến hành xét công nhận đảng viên chính thức”.
Theo đó, cũng quy định rõ trách nhiệm của cá nhân liên quan khi kỷ luật tổ chức đảng: “Khi kỷ luật một tổ chức đảng phải xem xét trách nhiệm, xử lý kỷ luật đối với những đảng viên vi phạm, nhất là trách nhiệm người đứng đầu tổ chức đảng”.
Đồng thời, Quy định 22 cũng bổ sung chủ thể có thẩm quyền thi hành kỷ luật đảng viên, đó là ban thường vụ đảng ủy cơ sở và ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở (Điều 11) được quyết định kỷ luật khiển trách, cảnh cáo đảng viên trong đảng bộ (kể cả đảng viên là cán bộ thuộc diện cấp ủy cùng cấp quản lý nhưng không phải cấp ủy viên cùng cấp hoặc cán bộ thuộc diện cấp ủy cấp trên quản lý); đối với kỷ luật tổ chức đảng (Điều 12), ủy ban kiểm tra các cấp được quyết định kỷ luật khiển trách, cảnh cáo tổ chức đảng trực thuộc cấp ủy cấp dưới (trước đây, ban thường vụ đảng ủy cơ sở, ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở không có thẩm quyền kỷ luật đảng viên và ủy ban kiểm tra các cấp không có thẩm quyền kỷ luật tổ chức đảng).
Về hiệu lực của quyết đinh kỷ luật (Điều 16) có điểm mới “trường hợp quyết định thay đổi hình thức kỷ luật thì thời hiệu chấp hành kỷ luật được tính từ ngày quyết định kỷ luật đầu tiên có hiệu lực”, như trước đây thời hiệu tính từ ngày quyết định thay đổi hình thức kỷ luật.
Điều 20 (nguyên tắc giải quyết tố cáo), bổ sung thêm nội dung: “Nếu đơn tố cáo giấu tên, mạo tên nhưng rõ địa chỉ, đối tượng và nội dung tố cáo thì tổ chức đảng có thẩm quyền nắm tình hình để làm cơ sở kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng, đảng viên bị tố cáo”.
Về thủ tục đình chỉ sinh hoạt đảng (Điều 30), bổ sung thời gian chậm nhất 05 ngày khi tổ chức nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, tổ chức chính trị - xã hội đình chỉ chức vụ về chính quyền, đoàn thể đối với đảng viên thì thủ trưởng hoặc cấp ủy, tổ chức đảng trong cơ quan của đảng viên đó phải thông báo cho ủy ban kiểm tra cùng cấp để đề nghị tổ chức đảng có thẩm quyền xem xét, quyết định việc đình chỉ sinh hoạt đảng, sinh hoạt cấp ủy hoặc đình chỉ chức vụ về đảng mà đảng viên đó đang đảm nhiệm. Hay Điều 31 về thời hạn đình chỉ sinh hoạt, hoạt động: Thủ trưởng của cơ quan pháp luật có thẩm quyền quyết định khởi tố, tạm giam, truy tố, xét xử đối với công dân là đảng viên, cấp ủy viên phải chỉ đạo thông báo ngay bằng văn bản (chậm nhất là 3 ngày) các quyết định trên (kể cả khi gia hạn) đến cấp ủy hoặc ủy ban kiểm tra của cấp ủy quản lý đảng viên, cấp ủy viên đó; trước đây không thể hiện rõ thời gian.
Bổ sung quy định đảng viên bị truy nã, tổ chức đảng có thẩm quyền quyết định khai trừ hoặc xóa tên trong danh sách đảng viên (đối với đảng viên dự bị) mà không cần theo quy trình thi hành kỷ luật...
Đồng thời, bổ sung thẩm quyền của tổ chức đảng trong việc giải quyết tố cáo đối với các trường hợp cán bộ về hưu bị tố cáo trong thời gian đang đương chức: “Trường hợp đảng viên là cấp uỷ viên các cấp hoặc cán bộ thuộc diện cấp uỷ các cấp quản lý đã nghỉ hưu, nếu bị tố cáo vi phạm khi đang công tác thì thẩm quyền giải quyết tố cáo được thực hiện như đang đương chức”.
Bên cạnh đó, Quy định số 22-QĐ/TW bổ sung về công tác kiểm tra, giám sát của các cơ quan tham mưu, giúp việc cấp uỷ (Điều 5); các ban cán sự đảng, đảng đoàn (Điều 6) và chi bộ (Điều 7); về trình tự, thủ tục, phương pháp tiến hành giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng (Điều 27).
Ngoài các nội dung trên, Quy định 22 còn được chỉnh sửa, lược bỏ hoặc bổ sung một số nội dung cho phù hợp với các quy định hiện nay của Đảng.
Quy định này có hiệu lực kể từ ngày ký và thay thế Quy định số 30-QĐ/TW, ngày 26/7/2016 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII thi hành Chương VII và Chương VIII Điều lệ Đảng về công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng. Ban Chấp hành Trung ương giao cấp ủy, tổ chức đảng các cấp tổ chức nghiên cứu, quán triệt và triển khai thực hiện Quy định này.
Nguyễn Dung