Nâng cao chất lượng công tác chính trị, tư tưởng ở Đảng bộ UBND tỉnh Bắc Ninh

Ngày 08/4/2026, lần đầu tiên Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV ban hành Quy định về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, Quy định số 19-QĐ/TW, đây là một bước chuyển mạnh mẽ về tư duy lãnh đạo. Công tác tư tưởng vốn được xem là “mạch ngầm” của công tác xây dựng Đảng đã lần đầu được đặt trong một khuôn khổ quản trị chặt chẽ, có tiêu chí, có đo lường, có ràng buộc trách nhiệm. Điều đó cho thấy một thông điệp rất rõ: Công tác tư tưởng không còn dừng ở “làm cho có”, “làm theo phong trào”, mà phải trở thành một trụ cột vận hành thực chất, góp phần trực tiếp nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng.

Trong suốt tiến trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định công tác chính trị, tư tưởng là nền tảng. Nhưng với Quy định 19-QĐ/TW, nền tảng ấy được “kết cấu lại” thành một hệ thống vận hành có tổ chức, có kiểm soát. Điểm mới nổi bật là cách tiếp cận: Không chỉ dừng ở tuyên truyền, giáo dục, mà chuyển sang quản trị và dẫn dắt tư tưởng. Nghĩa là, công tác tư tưởng không chỉ đi sau để giải thích, mà phải đi trước để định hướng; không chỉ phản ứng, mà phải dự báo; không chỉ truyền đạt, mà phải tạo đồng thuận và dẫn dắt nhận thức xã hội. Quy định cũng lần đầu tiên đặt ra yêu cầu lượng hóa hiệu quả công tác tư tưởng. Đây là bước tiến quan trọng. Bởi lẽ, khi đã đo được thì mới đánh giá được; khi đánh giá được thì mới tạo ra áp lực đổi mới thực chất.

Một điểm nhấn khác là việc xác lập rõ nguyên tắc “bốn kiên định”, gắn với yêu cầu đổi mới phương thức trong môi trường số. Điều này khẳng định: Kiên định về mục tiêu, nhưng linh hoạt về cách làm; giữ vững nền tảng, nhưng không bảo thủ trong phương thức.

Nếu trước đây, công tác tư tưởng đôi khi bị xem là nhiệm vụ của riêng ngành Tuyên giáo, thì tại Quy định 19-QĐ/TW đã “xóa bỏ vùng trũng trách nhiệm”. Cấp ủy phải chịu trách nhiệm toàn diện. Người đứng đầu chịu trách nhiệm trực tiếp và cao nhất. Cán bộ, đảng viên không chỉ là đối tượng tiếp nhận mà là chủ thể tham gia, là “chiến sĩ” trên mặt trận tư tưởng. Thông điệp rất rõ: Ở đâu có tổ chức đảng, ở đó phải có công tác tư tưởng; ở đâu có cán bộ, đảng viên, ở đó phải có trách nhiệm công tác tư tưởng. Đặc biệt, Quy định nhấn mạnh nguyên tắc: Quyền hạn đến đâu, trách nhiệm đến đó; làm tốt phải được ghi nhận, vi phạm phải bị xử lý. Công tác tư tưởng vì thế không còn là lĩnh vực “khó đo, khó đánh giá”, mà trở thành tiêu chí cụ thể trong đánh giá cán bộ và tổ chức đảng.

Một trong những yêu cầu mang tính thời đại của Quy định 19-QĐ/TW là đổi mới mạnh mẽ phương thức công tác tư tưởng trong bối cảnh chuyển đổi số. Không gian mạng đang trở thành nơi hình thành, lan truyền và va đập các luồng tư tưởng. Nếu chậm một bước, sẽ mất thế chủ động; nếu thiếu thông tin chính thống, sẽ tạo “khoảng trống” cho thông tin sai lệch. Vì vậy, công tác tư tưởng phải chuyển từ thế bị động sang chủ động: Chủ động cung cấp thông tin, chủ động định hướng, chủ động dẫn dắt dư luận. Đồng thời, phải biết tận dụng công nghệ, dữ liệu, các nền tảng số để nắm bắt, phân tích và dự báo tình hình tư tưởng. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật, mà là yêu cầu về tư duy làm công tác tư tưởng trong thời đại số.

Từ những điểm cốt lõi của Quy định 19-QĐ/TW, vấn đề đặt ra không phải là “hiểu thế nào”, mà là “làm thế nào cho đúng và trúng”. Với Đảng bộ UBND tỉnh, có thể bắt đầu từ những việc rất cụ thể nhưng mang tính quyết định.

Trước hết, cấp ủy các cấp cần thay đổi cách học nghị quyết. Không dừng ở tổ chức hội nghị, mà phải gắn với chương trình hành động, với phân công trách nhiệm và sản phẩm cụ thể ở mỗi cấp ủy, tổ chức đảng và đảng viên. Học để làm, và làm phải ra kết quả.

Thứ hai, đề cao vai trò người đứng đầu cấp ủy các cấp đối với công tác tư tưởng. Công tác chính trị tư tưởng trong từng đơn vị sẽ không thể chuyển biến nếu người đứng đầu cấp ủy không trực tiếp vào cuộc, không kịp thời nắm tình hình và xử lý những vấn đề phát sinh. Gắn công tác tư tưởng với công tác đánh giá cán bộ. Theo đó, đánh giá cán bộ không chỉ đánh giá qua kết quả chuyên môn, mà phải nhìn vào bản lĩnh chính trị, thái độ trước những vấn đề nhạy cảm, trách nhiệm trong phát ngôn và hành vi trên không gian mạng.

Thứ ba, cần quan tâm đặc biệt đến xây dựng cơ chế nắm bắt và xử lý thông tin nhanh từ cơ sở. Những vấn đề tư tưởng nếu được phát hiện sớm sẽ dễ xử lý; nếu để tích tụ sẽ trở thành “điểm nóng”. Đây là yêu cầu rất thực tiễn trong bối cảnh thông tin lan truyền nhanh như hiện nay. Điều quan trọng là sự quan tâm, nhạy bén và lắng nghe nhiều kênh của người đứng đầu cấp ủy các cấp, qua đó sớm dự báo, nhận diện những vấn đề có nguy cơ phát sinh để từ đó dự phòng và sớm có phương án xử lý hiệu quả, triệt để ở tổ chức đảng mà mình chịu trách nhiệm trực tiếp.

Thứ tư, thường xuyên đổi mới phương thức tuyên truyền của Đảng theo hướng gần hơn với thực tiễn, ngắn gọn hơn, dễ tiếp nhận hơn, nhất là trên môi trường số. Thông tin chính thống phải đủ nhanh, đủ đúng và đủ sức thuyết phục. Đồng thời, cần coi việc rèn luyện bản lĩnh chính trị, ý thức kỷ luật, chuẩn mực phát ngôn của cán bộ, đảng viên là yêu cầu thường xuyên, liên tục. Khi mỗi cán bộ là một “điểm tựa tư tưởng”, thì tổ chức đảng sẽ vững từ gốc.

Để triển khai Quy định 19-QĐ/TW của Bộ Chính trị hiệu quả, phải bắt đầu từ những việc cụ thể, đo được, kiểm soát được. Phải biến những yêu cầu chung thành tiêu chí cụ thể; biến nhận thức thành hành động; biến hành động thành kết quả. Điều quan trọng hơn cả là tạo được sự chuyển biến trong tư duy: Từ làm công tác tư tưởng theo thói quen sang làm bằng phương pháp; từ cảm tính sang định lượng; từ bị động sang chủ động. Khi công tác tư tưởng thực sự trở thành một “trục vận hành” trong lãnh đạo, khi mỗi cán bộ, đảng viên thực sự có bản lĩnh, có trách nhiệm trong phát ngôn và hành động, thì đó chính là nền tảng vững chắc nhất để củng cố niềm tin và tạo đồng thuận xã hội.

Khánh Vân