Nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong việc thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở

Thực hiện dân chủ ở cơ sở là chủ trương lớn, xuyên suốt của Đảng, là nhiệm vụ quan trọng trong xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, củng cố niềm tin đối với Đảng, Nhà nước, tạo sự đồng thuận xã hội, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và thúc đẩy phát triển bền vững.

Những năm qua, thực hiện Kết luận số 120-KL/TW, ngày 07/01/2016 của Bộ Chính trị (khóa IX) về “tiếp tục đẩy mạnh, nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở”, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, xác định rõ việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, lâu dài; gắn việc phát huy dân chủ với thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần cho Nhân dân.

Vì vậy, Cấp ủy các cấp trong đảng bộ luôn xác định việc triển khai thực hiện QCDC ở cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị gắn với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của từng tổ chức, từng cá nhân, trước hết là cá nhân người đứng đầu cấp ủy, cơ quan, đơn vị. Bên cạnh đó làm tốt việc gắn thực hiện quy chế dân chủ với triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp, triển khai học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị… Lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tốt các nội dung có liên quan trong Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, nhất là nội dung liên quan đến quyền và lợi ích của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và người lao động. Cùng với đó đã tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện Quy chế dân chủ trong cơ quan, đơn vị; trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, lãnh đạo đơn vị trong thực hiện nhiệm vụ, trong phát huy dân chủ ở đơn vị.

Trong các cơ quan, đơn vị, việc thực hiện dân chủ gắn với xây dựng kỷ cương, kỷ luật hành chính; tinh giản biên chế, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. 100% cơ quan, đơn vị tổ chức hội nghị cán bộ, công chức, viên chức theo quy định; Ban Thanh tra nhân dân được duy trì hoạt động nền nếp.

Đối với doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp có tổ chức đảng, việc thực hiện dân chủ ở nơi làm việc được chú trọng. Năm 2025, 100% doanh nghiệp xây dựng quy chế dân chủ; các doanh nghiệp có tổ chức công đoàn tổ chức hội nghị người lao động, các ý kiến, kiến nghị của người lao động được tiếp thu, giải quyết kịp thời, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.

Trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, việc công khai, minh bạch, mở rộng dân chủ trong quản lý, điều hành được tăng cường; tinh thần, thái độ phục vụ Nhân dân của đội ngũ cán bộ, viên chức từng bước được nâng lên.

Tuy nhiên, trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở cũng còn những tồn tại, hạn chế: Một số cấp ủy, người đứng đầu cấp ủy, tổ chức đảng, thủ trưởng một số cơ quan, đơn vị còn chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở nên chưa thực sự quan tâm, sâu sát trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện. Có lúc, có việc, có nơi thực hiện dân chủ còn hình thức, chưa phát huy quyền làm chủ và vai trò giám sát của người dân.

Để phát huy tốt hơn nữa vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, thủ trưởng cơ quan, đơn vị trong lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở trong năm 2026 và những năm tiếp theo cần tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp sau:

Một là, tiếp tục quán triệt, tuyên truyền thực hiện các Quy định của Trung ương, của tỉnh về thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở: Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở số 10/2022/QH15; Luật số 97/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Luật Công đoàn, Luật Thanh niên… Gắn việc thực hiện dân chủ với việc thực hiện Kết luận số 21-KL/TW ngày 25/10/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" và việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đồng thời thực hiện nghiêm túc Chỉ thị số 03-CT/TU ngày 28/8/2025 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, tác phong lề lối làm việc trong các cơ quan Đảng và hệ thống chính trị trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh một cách đồng bộ, đi vào chiều sâu ở tất cả các loại hình, trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhất là lĩnh vực liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích của người dân.

Hai là, nâng cao vai trò, trách nhiệm, tính gương mẫu của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, các cơ quan, tổ chức, đơn vị trong thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở. Thực hiện nghiêm công tác tiếp công dân; quan tâm giải quyết tốt các đơn thư khiếu nại, tố cáo của công dân, tăng cường tiếp xúc, đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, người dân và doanh nghiệp. Thường  xuyên kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở cán bộ, công chức thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ; tổ chức hội nghị cán bộ, công chức đúng theo quy định; công khai, minh bạch các hoạt động của cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp; xử lý nghiêm cán bộ, công chức, viên chức vi phạm, tiêu cực trong thi hành nhiệm vụ, công vụ.

Ba là, tăng cường kiểm tra, giám sát thực hiện quy chế dân chủ nhằm đảm bảo quyền làm chủ của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Trọng tâm bao gồm: kiểm tra sự công khai minh bạch, vai trò người đứng đầu, việc giải quyết kịp thời các vấn đề bức xúc, nổi cộm trong cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp.

Bốn là, tập trung chỉ đạo bổ sung, hoàn thiện việc xây dựng và thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở  trong cơ quan, đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp. Tiến hành rà soát, đánh giá, kịp thời sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy chế, quy ước về dân chủ ở cơ sở đã ban hành thực hiện, nhưng có nội dung chưa phù hợp với thực tiễn trên từng lĩnh vực, nắm vững, thực hiện đầy đủ và có chất lượng việc thực hiện dân chủ với phương châm: “Dân biết, dân bàn , dân làm, dân kiểm tra, giám sát, dân thụ hưởng” nhằm phát huy vai trò làm chủ của Nhân dân trên tất cả các lĩnh vực, khắc phục triệt để bệnh hình thức. 

Năm là, Phát huy vai trò của của các tổ chức chính trị - xã hội trong việc tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực tham gia thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước và các văn bản liên quan đến việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở để các tầng lớp Nhân dân hiểu, tự giác thực hiện tốt. Nâng cao hiệu lực, hiệu quả và chất lượng hoạt động giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội và nhân dân.

Mẫn Liên