Xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp gắn chặt với thực hiện "Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân"

Bài học lấy dân làm gốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn có giá trị sâu sắc trong mọi giai đoạn của cách mạng nước ta, từ lúc đấu tranh giành chính quyền đến khi xây dựng đất nước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Cốt lõi của tư tưởng lấy dân làm gốc là phải làm sao để cán bộ, đảng viên luôn luôn trọng dân, gần dân, hiểu dân và có trách nhiệm với dân.

Trong tiến trình đổi mới toàn diện đất nước, Đảng ta luôn kiên định tư tưởng “lấy dân làm gốc”, xác định Nhân dân vừa là chủ thể, vừa là trung tâm của mọi đường lối, chủ trương, chính sách. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Tư tưởng quý báu ấy không chỉ là giá trị cốt lõi trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh mà còn là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị, đặc biệt trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, tình hình thế giới và khu vực có nhiều biến động phức tạp việc củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân càng trở thành yêu cầu cấp bách, thường xuyên, lâu dài.

Để đất nước cất cánh trong Kỷ nguyên mới, Đảng ta đã có những quyết sách hết sức quan trọng với tầm nhìn chiến lược, trong đó sắp xếp hệ thống chính trị tinh, gọn, mạnh - hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1/7/2025. Đây là mốc lịch sử quan trọng trong tiến trình cải cách nền hành chính kiến tạo vì nhân dân phục vụ.

Đến nay, Sau hơn 6 tháng đi vào vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tỉnh Bắc Ninh đã hoạt động ổn định, thông suốt. Về cơ cấu tổ chức giảm 355 đầu mối, góp phần tinh gọn bộ máy; 100% thủ tục hành chính cấp tỉnh, cấp xã được công bố, công khai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và các kênh liên quan; thành lập các tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ để hỗ trợ cấp xã, kịp thời giải quyết các khó khăn; công bố đường dây nóng hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tại Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, Cổng Thông tin điện tử tỉnh và các phương tiện thông tin đại chúng khác.

Tuy nhiên, trong quá trình xây dựng và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn một số cán bộ, đảng viên có biểu hiện giữ khoảng cách với nhân dân, chưa có thái độ cầu thị, giải quyết công việc còn chậm trễ, gây bức xúc.

Để đổi mới và xây dựng phong cách làm việc "Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân" đáp ứng yêu cầu xây dựng chính quyền địa phương 2 cấp hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

Thứ  nhất, xây dựng và hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị cơ sở, cần xây dựng đội ngũ cán bộ đủ bản lĩnh, năng lực, trình độ, phẩm chất và uy tín ngang tầm nhiệm vụ; đẩy mạnh cải cách hành chính; tăng cường xây dựng và phát triển chính quyền số, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong hoạt động quản lý và cung cấp dịch vụ công trực tuyến; công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động đi đôi với việc nâng cao cơ sở vật chất và điều kiện làm việc hiện đại, chuyên nghiệp, tiện nghi, thân thiện; phát huy vai trò giám sát của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là vai trò giám sát của nhân dân đối với hoạt động của chính quyền cơ sở...

Thứ hai, cấp ủy, chính quyền, đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nhất là cơ sở cần chú trọng thực hiện tốt phương châm "Trọng dân, gần dân, hiểu dân, học dân và có trách nhiệm với dân". Trong mọi hoạt động của chính quyền cấp cơ sở phải luôn đặt nhân dân vào vị trí trung tâm, nhân dân là chủ thể của mọi hoạt động và mục tiêu hướng tới. Luôn tôn trọng, lắng nghe, thấu hiểu nắm bắt kịp thời ý kiến, tâm tư, nguyện vọng chính đáng, hợp pháp của nhân dân; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; thực hiện nghiêm việc công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ.

Thứ ba, Nghiên cứu triển khai, nhân rộng mô hình “Tiếp công dân tại nhà công dân” tại những địa phương xảy ra các vụ việc phức tạp, kéo dài, nhất là trong lĩnh vực đất đai - lĩnh vực vốn nhạy cảm, dễ phát sinh khiếu nại, mâu thuẫn. Việc tổ chức đối thoại trực tiếp ngay tại hiện trường giúp cấp ủy, chính quyền nắm chắc thực tế, đánh giá toàn diện, từ đó đưa ra phương án xử lý công tâm, khách quan, “thấu tình, đạt lý, hợp lòng dân”. Điểm mới của mô hình là chuyển địa điểm tiếp dân từ trụ sở hành chính sang chính ngôi nhà của người dân - nơi gần gũi, thân thuộc nhất để họ mạnh dạn bày tỏ tâm tư, nguyện vọng, phản ánh khó khăn một cách thẳng thắn, chân thành. Cách làm này không chỉ bảo đảm đúng quy định pháp luật, mà còn góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước, khẳng định bản lĩnh, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy cơ sở trong giai đoạn mới..

Thứ tư, Nâng cao chất lượng, năng lực, kỹ năng thực thi công vụ, chú trọng rèn luyện đạo đức công vụ và tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở; xây dựng văn hóa công vụ chuyên nghiệp, hiện đại, thân thiện, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả công việc, của bộ máy và đội ngũ cán bộ. Kiên quyết loại trừ, đấu tranh với các biểu hiện quan cách, quan liêu, mệnh lệnh, chủ nghĩa cá nhân; suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa trong nội bộ”; các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lãng phí, thái độ thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, mất uy tín với nhân dân.

Thứ năm, các cấp ủy, chính quyền cần tăng cường tiếp xúc, đối thoại với nhân dân để nắm bắt tình hình; rà soát và giải quyết dứt điểm những vụ việc khiếu nại, tố cáo đông người, phức tạp, kéo dài, những vấn đề gây bức xúc, nhạy cảm ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng, khiếu kiện vượt cấp, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn. Xử lý nghiêm các cán bộ thiếu trách nhiệm, để xảy ra sai phạm và các trường hợp lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để kích động, gây rối, xúi giục khiếu nại, tố cáo sai sự thật, gây mất ổn định an ninh, trật tự tại địa phương. Phát huy vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác hòa giải ở cơ sở. Kịp thời động viên, khen thưởng các cơ quan, tổ chức, cá nhân làm tốt công tác tiếp công dân, giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo của công dân.

Đổi mới phong cách làm việc không chỉ là nhiệm vụ, mà là động lực phát triển, là “sợi chỉ đỏ” xuyên suốt trong công tác xây dựng Đảng cấp cơ sở. Khi cán bộ, đảng viên thực sự “gần dân, hiểu dân, trọng dân và vì dân phục vụ”, thì sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc được khơi dậy, niềm tin của Nhân dân với Đảng được bồi đắp - đó chính là một trong những nguồn lực mềm quan trọng góp phần xây dựng Đảng ta ngày càng vững mạnh, đất nước ta phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới./.

Mẫn Liên